مقدمه اسلام همواره به نكاح اهميت و توجه بسياري داشته است. از اقسام نكاح قابل تصور، ازدواج با غير مسلمانان مي باشد و ما در اين تحقيق برآنيم از نظر اسلام پيرامون نكاح با غير مسلمانان سخن بگوييم. معيار حرمت ازدواج با بيگانگان در اسلام، مسائل نژادى وافـتـخـارات مـلى وگروهى نيست، بلكه علت اين ممنوعيت، جلوگيرى از نفوذ انحرافات عـقيدتى در مسلمانان است كه اين تحريم نيز در مورد پيروان اديانى كه در اصل توحيدى بوده اند، هـر چـنـد كه در حال حاضر موحد نيز نباشند استثنا شده است. دليل فقها در حكم به حرمت ازدواج با بيگانگان ، در درجه اول قرآن كريم است كه در آيات متعددى ازدواج با گروهى از بيگانگان را منع فرموده است ودر مواردى ظاهر آيات، حاكى از منع ازدواج با هـر فرد غير مسلمان است، چه اين كه از ازدواج با كفار نهى شده و واژه كافر حتى اهل كتاب را نيز شـامـل مى شود، بر خلاف واژه مشرك كه در شمول آن نسبت به اهل كتاب در ميان فقها اختلاف نظر وجود دارد. مجموع آياتى كه در قرآن كريم در اين زمينه وجود دارد، آيات ذيل است : • ولا تنكحوا المشركات حتى يـومـن ولامة مومنة خـير من مشركـة ولـو اعجبتكم ولا تنكحوا المشركين حـتى يـومنوا ولـعبد مـومن خـير مـن مشرك و لو اعجبكم اولئك يدعون الي النار والله يدعوا الي الجنة والمغفرة باذنه ويبين اياته للناس لعلهم يتذكرون.1 زنان مشرك را تا ايمان نياورده اند به زنى مگيريد وكنيز مومن بهتر از آزاد زن مشرك است ، هرچند شما را از او خوش آيد وبه مردان مشرك تا ايمان نياورده اند، زن مومن مدهيد و برده مومن بهتر از مـشـرك اسـت ، هر چند شما را از او خوش آيد. اينان به سوى آتش دعوت مى كنند وخدا به جانب بهشت وآمرزش وآيات خود را آشكار بيان مى كند، باشد كه بينديشند. • يا ايها الذين امنوا اذا جاء كم المومنات مهاجرات فامتحنوهن الله اعلم بايمانهن فان علمتموهن مومنات فلا ترجعوهن الى الكفار لاهن حل لهم ولاهم يحلون لهن واتوهم ما انفقوا ولاجناح عليكم ان تنكحوهن اذا اتيتموهن اجورهن ولا تمسكوا بعصم الكوافر وسئلوا ما انفقتم و ليسئلوا ما انفقوا ذلكم حكم الله يحكم بينكم والله عليم حكيم.2 اى كـسـانـى كـه ايـمـان آورده ايـد! چـون زنـان مـومـنـى كه مهاجرت كرده اند به نزدتان آيند، بـيـازمـايـيـدشان . خدا به ايمانشان داناتر است .پس اگر دانستيد كه ايمان آورده اند، نزد كافران بازشان مگردانيد، زيرا اينان بر مردان كافر حلال نيستند ومردان كافر نيز بر آنهاحلال نيستند وهر چـه آن كـافران براى اين گونه زنان هزينه كرده اند بپردازيد. و اگر آنها را نكاح كنيد ومهرشان را بـدهـيد، مرتكب گناهى نشده ايد وزنان كافر خود را نگه مداريد وهر چه هزينه كرده ايد از مردان كـافـر بـخواهيد وآنها نيز هر چه هزينه كرده اند از شما بخواهند، اين حكم خداست، خدا ميان شما حكم مى كند و او دانا وحكيم است. • الزانى لاينكح الا زانية او مشركة والزانية لا ينكحهها الا زان او مشرك و حرم ذلك على المومنين.3 مـرد زنـاكـار جـز زن زنـاكـار يـا مـشـرك را نـمى گيرد، وزن زناكار را جز مرد زناكار يا مشرك نمى گيرد، واين بر مومنان حرام شده است. • الخبيثات للخبيثين والخبيثون للخبيثات والطيبات للطيبين والطيبون للطيبات اولئك مبرون مما يقولون لهم مغفرة ورزق كريم.1 زنـان ناپاك براى مردان ناپاك ومردان ناپاك براى زنان ناپاك وزنان پاك براى مردان پاك ومردان پاك براى زنان پاك، آنها از آنچه درباره شان مى گويند منزهند آمرزش ورزق نيكو براى آنهاست. • والمحصنات من النساء الا ما ملكت ايمانكم كتاب الله عليكم واحل لكم ماورآء ذلكم ان تبتغوا باموالكم محصنين غيرمسافحين فما استمتعتم به منهن فاتوهن اجورهن فريضة ولاجناح عليكم فيما تراضيتم به من بعد الـفـريـضة ان الله كان عليما حكيما * و من لم يستطع منكم طولا ان ينكح المحصنات المومنات فمن ما ملكت ايمانكم من فتياتكم المومنات والله اعلم بايمانكم بعضكم من بعض فانكحوهن باذن اهلهن واتوهن اجورهن بالمعروف محصنات غير مسافحات ولامتخذات اخدان فاذا احصن فان اتين بفاحشة فعليهن نصف ما على المحصنات من العذاب ذلك لمن خشي العنت منكم و ان تصبروا خير لكم والله غـفور رحيم * يريد الله ليبين لكم ويهديكم سنن الذين من قبلكم ويتوب عليكم والله عليم حـكيم.2 و نـيـز زنـان شوهردار بر شما حرام شده اند، مگر آنها كه به تصرف شما درآمده باشند. از كتاب خدا پـيـروى كنيد، جز اينها زنان ديگر هر گاه در طلب آنان از مال خويش مهرى بپردازيد و آنها را به نكاح درآوريد، نه به زنا، بر شما حلال شده اند. و زنانى را كه از آنها تمتع مى گيريد، واجب است كه مـهرشان را بدهيد، و پس از مهر معين، در قبول هر چه هر دو بدان رضا بدهيد گناهى نيست. هر آيـنـه خـدا دانـا وحكيم است * هر كس را كه توانگرى نباشد تا آزاد زنان مومن را به نكاح خود در آورد، از كنيزان مومنى كه مالك آنها هستيد به زنى گيرد، وخدا به ايمان شما آگاهتر است. همه از جـنس يكديگريد، پس بندگان را به اذن صاحبانشان نكاح كنيد ومهرشان را به نحو شايسته اى بـدهـيد وبايد كه پاكدامن باشند، نه زناكار و نه ازآنها كه به پنهان دوست مى گيرند. و چون شوهر كـردند، هرگاه مرتكب فحشا شوند، شكنجه آنان نصف شكنجه آزاد زنان است ، واين براى كسانى اسـت از شـمـا كـه بيم دارند كه به رنج افتند .با اين همه ، اگر صبر كنيد برايتان بهتر است وخدا آمرزنده و مهربان است * خدا مى خواهد براى شما همه چيز را آشكار كند وبه سنتهاى پيشينيانتان راه بنمايد وتوبه شما را بپذيرد، كه خدا دانا و حكيم است . • اليوم احل لكم الطيبات وطعام الذين اوتوا الكتاب حل لكم وطعامكم حل لهم والمحصنات من المومنات و المحصنات من الذين اوتوا الكتاب من قبلكم اذا اتيتموهن اجورهن محصنين غير مسافحين ولا متخذى اخدان ومن يكفر بالايمان فقد حبط عمله وهو فى الاخرة من الخاسرين.3 امـروز چيزهاى پاكيزه بر شما حلال شده است. طعام اهل كتاب بر شما حلال است وطعام شما نيز بـر آنها حلال است. و نيز زنان پارساى مومن وزنان پارساى اهل كتاب، هرگاه مهرشان را بپردازيد، بطـور زنـاشـويـى نه زناكارى ودوستگيرى، برشما حلالند. وهركس كه به اسلام كافر شود، عملش ناچيز شود ودرآخرت از زيانكاران خواهد بود.4 تقسيم بندي بيگانگان: غير مسلمانان به سه گروه تقسيم مي شوند كه ما درباره هر قسم در فصلي جداگانه به بحث مي پردازيم: 1- مشركان 2- اهل كتاب 3- مرتدان فصل اول: نكاح با مشركين ازدواج با مشركين توضيحي پيرامون آيه 221 سوره بقره و لا تنكحوا المشركات حتى يومن و لامة مومنة خير من مشركة و لو اعجبتكم و لا تنكحوا المشركين حتى يومنوا و لعبد مؤ من خير من مشرك و لو اعجبكم اولئك يدعون الى النار و الله يدعوا الى الجنة و المغفرة باذنه و يبين آياته للناس لعلهم يتذكرون. بحث روايتى در شأن نزول آيه شريفه «و لا تنكحوا المشركات حتى يؤمن...» در مجمع البيان در ذيل آيه مورد بحث آمده : كه اين آيه درباره مرثد بن ابى مرثد غنوى نازل شده ، كه رسول خدا 9 او را به مكه فرستاد تا عده اى از مسلمانان را از مكه بياورد، و چون او مردى شجاع و قوى بود، در مكه زنى به نام عناق او را به سوى خود خواند، و مرثد از اين كار امتناع ورزيد، با اينكه در جاهليت دوست هم بودند، عناق گفت: ميل دارى با من ازدواج كنى؟ مرثد گفت: بايد از رسول خدا 9 اجازه بگيرم ، و چون به مدينه برگشت : از آن جناب اجازه خواست تا با عناق ازدواج كند. اين آيه نازل شد. در الدرالمنثور است واحدى در ذيل اين آيه از طريق سدى از ابى مالك از ابن عباس روايت كرده كه گفته : آيه «و لامة مؤمنة خير من مشركة» درباره عبد اللّه بن رواحه نازل شد كه كنيزى سياه داشت. روزى بر كنيز خود خشم كرد، و او را لطمه اى زد. پس از آنكه خشمش فرو نشست، نزد رسول خدا 9 شد، و داستان خود را عرضه داشت ، رسول خدا 9 پرسيد وضع كنيزت چگونه است؟ عرضه داشت روزه مى گيرد و نماز مى خواند و وضو را نيكو مى گيرد و شهادت به وحدانيت خدا و رسالت تو مى دهد. فرمود: اى عبداللّه كنيز تو مؤمنه است، عبداللّه گفت حال كه او را مؤمنه مى دانى به آن خدائى كه تو را به حق مبعوث فرموده آزادش مى كنم و با او ازدواج مى نمايم و همين كار را كرد. مردم كه اين را شنيدند او را ملامت كردند (كه تو با كنيزى ازدواج كردى)؟ و اين مردم ازدواج با زنان و مردان مشرك را به خاطر اينكه حسب و نسبى معين دارند دوست مى داشتند. خداى تعالى اين آيه را فرستاد و در آن فرمود: «كنيز با ايمان بهتر است از زن آزاد مشرك» و نيز در آن كتاب از مقاتل روايت كرده كه در ذيل جمله و لامة مؤمنة گفته است : به ما چنين رسيده كه منظور از امة نامبرده كنيزى از حذيفه بود كه حذيفه او را آزاد كرد و با او ازدواج نمود. لازم به ذكر است ميان اين روايات كه در شأن نزول آيه وارد شده منافات نيست، چون ممكن است چند نفر با كنيز خود ازدواج كرده باشند، و مورد ملامت واقع شده باشند آن گاه اين آيه در پاسخ همه ايراد كنندگان نازل شده باشد.1