صنعت صابون سازی ریشه در بیش از 2000 سال گذشته دارد. در حفاریهای بمبئی یک کارخانه صابون سازی پیدا شده است. با این حال، در میان بسیاری از صنایع شیمیایی، هیچکدام همانند صنایع صابونسازی چنین تغییرات بنیادی در مواد اولیه شیمیایی خود تجربه نکرده اند. معمولاً پذیرفته شده است که مصرف سرانه صابون نشان دهنده سطح زندگی افراد هر کشوری است. صابون در واقع هیچ گاه در "کشف" نشده بلکه به تدریج از مواد خام قلیایی و چربیها تحول یافته است. پلینی پدر، ساخت صابونهای نرم وسخت را در قرن اول شرح داده است، ولی تا سده سیزدهم هیچ گاه صابون به مقدار کافی بطوری که بتوان به آن صنعت گفت، تولید نشد. تا اوایل دهه 1800 باور بر این بود که صابون مخلوطی مکانیکی از چربی و قلیاست. سپس شورول، شیمیدان فرانسوی، نشان داد که تشکیل صابون در واقع یک واکنش شیمیایی است.

دومنیه کارهای وی را در زمینه بازیابی گلیسرین از مخلوطهای صابونی شده کامل کرد. تا پیش از کشف مهم لوبلان در زمینه تولید ارزان قیمت کربنات سدیم از کلرید سدیم، نیاز به قلیا از طریق خیساندن خاکستر چوبها یا تبخیر آبهایی مانند رودخانه نیل که بطور طبیعی قلیایی‌اند تأمین می‌‌شد.

مواد اولیه صابون

پیه ماده چرب اصلی در صابون سازی است. مقدار پیه مصرفی حدود سه چهارم کل روغنها و چربیهای مصرفی صنایع صابون سازی است و مخلوطی است از گلیسریدهایی که از آب کردن چربی جامد گاوی با بخار بدست می‌‌آید. این چربی جامد با بخار گوارش می‌‌شود و پیه روی آب تشکیل می‌‌گردد، بطوری که به راحتی می‌‌توان آن را از روی آب جمع آوری کرد.

به منظور افزایش انحلالپذیری صابون پیه را معمولاً در داخل ظرف صابون سازی یا ظرف آبکافت با روغن نارگیل مخلوط می‌‌کنند. روغن دنبه (حدود 20 درصد) دومین ماده اولیه مهم در صابون سازی است. این روغن که منبع مهمی از گلیسریدهای چرب است از حیوانات کوچک اهلی بدست می‌‌آید. تصفیه روغن از طریق آب کردن با بخار یا استخراج با حلال انجام می‌‌گیرد و اغلب بدون اختلاط با سایر چربیها مخلوط می‌‌شود.

صابون مراغه

مراغه از مهم‌ترین تولید کنندگان صابون سنتی ایران با چندین صده قدمت می باشد[نیازمند منبع]. استفاده از فرآورده های طبیعی در تولید این محصول بر ارزش و طرفداران آن افزوده است. در حال حاضر چند ده کارگاه سنتی صابون پزی در مراغه در حال فعالیت می باشند[نیازمند منبع].حفظ و بهینه سازی این بخش نیاز به حمایت مسئولین امر دارد.

صابون مرغوب

در برخی موارد به جای این روغنها، طی عملیاتی اسیدهای چرب آنها را استخراج و در صابون استفاده می‌‌کنند. روغن نارگیل از مدتها پیش حایز اهمیت بوده است. صابون روغن نارگیل سخت است و به خوبی کف می‌‌کند. این روغن حاوی نسبتهای زیادی از گلیسریدهای بسیار مطلوب اسید لاریک و اسید میرسیتیک است

ليز مثل صابون

مهتا گوهري
تا حالا به اين مساله فكر كرده‌ايد كه صابون در سلامتي پوست شما چه نقشي دارد؟

شايد در نگاه اول، صابون به آن كوچكي كه زياد هم به چشم نمي‌آيد، نتواند از نقش خودش دفاع كند و شايد هم با زيركي تمام تصميم نداشته باشد آن چيزي كه هست را بعد از يك بار مصرف شدن معرفي كند.
اما به هر حال شما هستيد كه خوبي‌ها و بدي‌هاي آن را با مصرف كردن رسوا مي‌كنيد. بنابراين بايد در انتخاب يك صابون مناسب نهايت دقت را به عمل بياوريد.
چرا كه پوست يكي از حساس‌ترين و مهم‌ترين اعضاي بدن است و محافظي است براي حفظ و نگهداري اعضاي داخلي بدن كه با آسيب ديدنش ممكن است سلامت ديگر اعضاي بدن به خطر بيافتد. اگر تاريخ را بالا و پايين كنيم و به جست‌و‌جو در مورد صابون بپردازيم، به اينجا مي‌رسيم كه صابون هيچ گاه كشف نشده بلكه به تدريج اين ماده بهداشتي از دل مواد خام قليايي و چربي‌ها، سر بر آورده است. حتي در افسانه‌هاي قديمي روم آمده كه در آنجا كوهي وجود داشته كه رومي‌ها در آن مكان حيوانات را قرباني و به خدايان خود پيشكش مي‌كرده‌اند و باران، چربي اين حيوانات و خاكستر آتشي را كه مردم درست كرده بودند مي‌شست و به درون رودخانه مي‌ريخت. پس از مدتي مردم متوجه شدند اگر گل‌و‌لاي اين رودخانه را با آب مخلوط و استفاده كنند بدنشان تميزتر مي‌شود و اين اولين صابوني بود كه انسان‌ها متوجه آن شدند. هم‌اكنون صابوني كه ما استفاده مي‌كنيم از نمك‌هاي سديم، پتاسيم و اسيدهاي چرب تشكيل شده‌اند. پيه، ماده چرب اصلي است كه در صابون‌سازي مورد استفاده قرار مي‌گيرد و از گليسيريدهايي كه از آب كردن چربي جامد گاوي با بخار به دست مي‌آيد، تهيه مي‌شود. مقدار آن حدود سه چهارم كل روغن‌ها و چربي‌هاي مصرفي صنايع صابون‌سازي است. به منظور افزايش انحلال‌پذيري صابون معمولا پيه را در داخل ظرف صابون‌سازي يا ظرف آبكافت با روغن نارگيل مخلوط مي‌كنند.
روغن دنبه منبعي از گليسيريدهاي چرب است كه به عنوان دومين ماده اوليه صابون‌سازي به شمار مي‌آيد.
براي ساخت هر نوع صابون از تركيبات شيميايي خاصي استفاده مي‌شود، در نتيجه اين محصول در بازار، انواع مختلفي دارد كه به معرفي برخي از اين محصولات مي‌پردازيم:
صابون حمام و دستشويي
در اين نوع صابون‌ها براي رعايت نكات بهداشتي مربوط به پوست بدن و موي سر، مواد قليايي را به حداقل مقدار كاهش داده مي‌شود و از مواد پركننده طبيعي و مواد معطر رنگي و نرم‌كننده پوست نيز به آنها اضافه مي‌شود.
صابون طبي
اين نوع صابون‌ها براي معالجه بيماري‌هاي عفوني جلدي و قارچ‌هاي پوستي تهيه مي‌شوند و در ساخت آنها از موادي مانند اسيد بوريك، اكسيد روي و يديدها استفاده مي‌شود.

صابون شفاف
اين نوع صابون شامل گليسيرن، قند و الكل است و ظاهري شفاف و با قدرت پاك‌كنندگي كمتري است.
صابون لباس‌شويي
اين نوع صابو‌ن‌ها حدود پنج تا 15درصد از مواد آلي در نقش حلال و مواد امولسيون‌ كننده و موارد افزوني موردنظر را در بردارند.
صابون مخصوص آب‌هاي سخت
اين نوع صابون‌ها از چربي‌هاي گياهي مانند روغن نخل و نارگيل و از مواد افزودني تهيه مي‌شوند كه اين صابون‌ها در آب دريا به خوبي كف مي‌كنند و از اين رو حايز اهميت هستند.
علاوه‌بر اين صابون‌‌ها، امروزه شاهد حضور صابون‌هاي جديدي با تاثيرات خاصي در بازار هستيم. صابون‌هاي دريايي مانند صابون خرچنگ يا ميگو يك نوع از اين صابون‌ها هستند كه ضدجوش، ضدلك، ضدآكنه و ضدچروك بودن آنها، ويژگي‌هايي است كه برايشان تعريف شده يا صابون خاويار كه حاوي ويتامين E، كلاژن و خاويار است و خاصيت لايه‌برداري، سفيد‌كننده پوست، ضدجوش از محاسن اين صابون به شمار مي‌آيد.
درصد زيادي از صابون‌‌ها به صورت صنعتي ساخته مي‌شوند، اما هنوز در بعضي از شهرستان‌ها صابون به صورت سنتي تهيه مي‌شود.
صابون سنتي و طبيعي مراغه با قدمتي چندين ساله يكي از معروف‌ترين صابون‌هاي سنتي است.
اين صابون به صورت سنتي و نيمه‌صنعتي توليد و از دنبه گوسفند و سود سوزآور تهيه مي‌شود و صابوني ايده‌آل براي شست‌و‌شوي بدن و موي سر است.