-2- ادبيات نظري

1-2-2 جايگاه مديريت:

اهداف هر سازمان فلسفه وجودي آن سازمان محسوب مي شود. به منظور تحقق هدفها نياز به يك تلاش گروهي است. پيچيدگي كار جمعي است كه مديريت نظام گونه را بوجود آورده است. اثر بخشي و كارآيي به عنوان دو هدف مهم در همه سازمانها نيازمند تدابيري است كه مديران آنها را اتخاذ مي نمايند از طرفي محدوديت منابع و تغييرات محيطي در عرصه هاي داخلي وخارجي اهميت مديريت را بيش از پيش مشخص مي نمايد.

مديريت در بسياري از كشور هاي درحال توسعه حائز اهميت شاياني است. بررسي كارشناسان توسعه اقتصادي نشان داده است كه فراهم نمودن تكنولوژي و پول،به تنهاي توسعه و رشد را پديد نمي آورد .تا زماني كه نياموزيم چگونه مي توان از منابع انساني به درستي استفاده كرد و آنها رامديريت نمود، تكنولوژي و تبعات آن بيهوده و گاه

دست و پاگير است.

عده اي معتقدند مديريت با فرد متولد مي شود، رفتار مديران ذاتي است و قابلآموزش نيست. در مقابل عده اي معتقدند، مديريت اصولي دارد وبرپايه اين اصول مي توان علم و دانش مديريت را نيز، تشريح كرد.اين اصول و فنون در موقعيتي مشابه،كاربردي هاي مشابه دارند، لزا اكتسابي و قابل آموزش دهي و آموزش گيري هستند. بطور كلي مي توان گفت مديريت حرفه است، چون مديران موفق مهارتهاي مورد نياز كه قابليت آموزش را دارند ،در كار خود بنحو مطلوبي مورد استفاده قرار مي دهند.

مقدمه:

مديريت آموزشي از دشوارترين، پراهميت ترين و حساسترين انواع مديريت در سازمانهاي عمومي ودولتي است. در واحدهاي آموزشي به لحاظ اهداف پيچيده وبسيار گسترده فعاليت هاي متعدد ومتنوع و روش هاي اجرايي گوناگون مديريت ورهبري آموزشي جايگاه ويژه اي را به خود اختصاص داده است.

مديريت آموزشي در مدارس، مركز ثقل فعاليت هاي گوناگون قرارگرفته و به عنوان منبع انرژي رواني، شرايط مساعد انگيزشي را براي عوامل آموزشي و پرورشي مدرسه،عوامل اداري واجرايي واز همه مهمتر فراگيران هموار سازد.

ماندگاري و بقاء ،رشد و پويايي واحد هاي آموزشي در عصر انفجار اطلاعات وانفجار جمعيت اتكاء به محوريتي دانا و توانا دارد. رهيافت به كمال وتعالي با مديريت و هدايت سكانداران شايسته صورت خواهد گرفت.

عسگريان[1] در كتاب جامعه شناسي آموزش و پرورشي مي گويد:

((سازماني كه از مديريت شايسته تري برخوردار باشد، بهتر مي تواند هدف خود را برآورده سازد، زيرا امكانات برنامه ريزي صحيح تري را ايجاد خواهد نمود))

روش هاي نوين وكار آمد مديريت را داشته باشند،به گفته كيمبل وايلز[2]؛

وظيفه اساسي مدير آموزشي عبارت است از بهتر ساختن وضع كودكان. اگركسي كه درمقام رهبري آموزشي انجام وظيفه مي كند نتواند در بهبود و كيفيت آموزشي موًثر واقع گردد، وجود او در اين مقام قابل دفاع وتوجيه نيست.

انتخاب و انتصاب مديران آموزشي با توجه به نقش حساس و تحول آفريني كه آنان بر عهده دارند. از اهميت ويژه اي برخوردار است. در واقع توفيق نظام آموزشي به تدبيرودور انديشي مديران به عنوان رهبران آموزشي بستگي دارد. البته مساً له انتخاب وانتصاب و شرايط احراز مديران براساس ملاكها و شايستگي ها موضوع جديدي نيست

وبدون ترديد در طول تاريخ آموزش وپرورش همواره يكي از دغدغه هاي اصلي متوليان اين امر مي باشد.

در مجموع مديريت آموزشي شامل دانش و مهارتهاي تخصصي است. امروزه در تمامي دنياي متمدن پذيرفته شده كه چندين سال سابقه و تجربه معلمي، آماده سازي مناسبي براي احراز مديريت يك مدرسه نيست.

در ادامه اين فصل براي بررسي پيشينه تحقيق به دو بخش در نظر گرفته شده است:

2-2 بررسي و تحليل مطالعات (ادبيات) نظري

3-2 بررسي و تحليل مطالعات ميداني ( پيشينه نظري)

2-2-2- تعاريف مديريت

مديريت در مفهوم كلي و عام آن به گونه ها و با ديدگاههاي متفاوت تعريف شده است. بطوري كه بايد گفت به تعداد نويسندگان اين رشته از مديريت تعريف بعمل آمده است. با اين همه انديشمندان مديريت در يك نكته اتفاق نظر دارند و آن اداره كردن سازمان با استفاده صحيح و منطقي از منابع انساني و مادي براي رسيدن به هدف سازمان مي باشد.

ماري پاركرفالت[3] در تعريف مديريت مي گويد:

«مديريت هنر انجام دادن كارها بوسيله ديگران است» در اين معني هر كس بتواند كار را با استفاده از نيروي ديگران به انجام برساند مدير است. به عبارت ديگر، مدير هماهنگ كننده و كنترل كننده فعاليتهاي دسته جمعي براي رسيدن به هدف مطلوب سازمان با حداكثر كارايي است.

در همين رابطه هنري فايول[4]در تعريف مديريت مي گويد:

« مديريت عبارت است از علم و هنر متشكل و هماهنگ كردن، رهبري و كنترل فعاليتهاي دسته جمعي به منظور رسيدن به هدف مطلوب با حداكثر كارايي است.»

برخي هم مديريت را دانش اداره كردن و بهره گيري منطقي و عقلائي از منابعي كه در رسيدن به هدف يا هدفهاي معلوم در اختيار گذاشته شده است تعريف مي كنند.

استونر[5]ميگويد:

«مديريت فرايند، برنامه ريزي، سازماندهي، هدايت و كنترل كوششهاي اعضاي سازمان ، استفاده از تمام منابع سازمان براي دستيابي به اهداف معين سازماني است».

آنچه از اين تعريف بر مي آيد آن است كه وظيفه اصلي مديريت، استفاده از همه منابع و امكانات براي رسيدن به هدفهاي سازماني مي باشد.

فورستر:[6]

فراگرد تبديل اطلاعات به عمل، اين فراگرد تغيير و تبديل را تصميم گيري مي ناميم.

دانلي و همكاران:[7]

فرايند هماهنگ سازي فعاليت فردي و گروهي در جهت هدفهاي گروهي.

كنتزوادانل:[8]

ايجاد محيطي مؤثر براي افرادي كه در گروههاي رسمي سازماني فعاليت مي كنند.