تاريخچهمديريتمالى

درسال۱۹۰۰،مديريتمالىيکرشتهعلمىشد. ازآنزمانتاکنونوظايفومسئوليت‌هاىمديريتمالىهموارهدستخوشتغييربودهاستوترديدىنيستکهدرآيندهنيزشاهدتغييراتبيشترىخواهدبود.

تاسال۱۹۰۰،مديريتمالىجزئىازاقتصادکاربردىبود. طىدودهه۱۸۹۰و۱۹۰۰،چندينشرکتبزرگآمريکائىدرهمادغامشدند. ۱۸شرکتىکهبه‌دنبالاينادغام‌هابه‌وجودآمدندنيمىازکلتوليداتصنايعمربوطرادردستگرفتند

اينادغام‌هانيازمندسرمايه‌هاىهنگفتبود. مديريتساختارسرمايهيکىازوظايفمهممديرانشدومديريتمالي رشتهخاصىارمديريتبازرگانىشد. يادآورىايننکتهمهماستکهدرآنزمان،چگونگىتهيهصورت‌هاىمالىوتجزيهوتحليلآنهادورانطفوليتخودرامى‌گذراند. تجزيهوتحليل‌هاىمالىفقطدرداخلشرکت‌هاانجاممى‌شد. بهآنانکهدرخارجازسازمانقرارداشتند،مانندسرمايه‌گذاران،گزارش‌هائىدرموردوضعمالىوعملکردشرکت‌هادادهنمى‌شدتابتواننددرزمينه‌هاىسرمايه‌گذارىتصميم‌گيرىکنند.

دردهه۱۹۳۰،شرکت‌هاىتوليدىمقاديرفراوانىکالاتوليدکردندوسودهاىکلانىبردند. اينامرباعثشدمسائلبرنامه‌ريزىوکنترلبه‌ويژهازنظرقدرتنقدينگيبه‌تدريجدرمبحثمديريتمالىموردتوجهقرارگيرد. ولىتأمينمالىاينشرکت‌هاومسائلمبتلابهساختارسرمايهدرموردادغام‌هاباعثشدکهمؤسساتتأمينسرمايهپديدآمدند،بهتأمينمالىشرکت‌هاازراهتضمينخريداوراقبهاءدارمنتشرشده کمک‌هاىشايانىکردند

باپيمايشصنايعجديدواقداماتصنايعقديمدرراهدستيابىبهتغييراتناشىازتکنولوژىنوينوسازشباآن،مبحثمديريتمالىنيزبرپايهعلمىاستوارگرديد. اينرشتهعلمىبااستفادهازعلومکامپيوتر،پژوهشعملياتىواقتصادسنجىهمچنانراهتکاملمى‌پيمايد. اينروش‌هاىعلمىکهازسال۱۹۵۰يکىپسازديگرىعرضهشد،به‌صورتابزارىدرآمدکهشرکت‌هابراىتجزيهوتحليلطرح‌‌هاىمختلفسرمايه‌گذارىومحاسبهريسکوبازدهازآنهااستفادهمى‌کنند. براىمحاسبهٔحداقلبازدهموردنظر،تجزيهوتحليلوتحقيقاتزيادىانجامشدهاست.

دردهه۱۹۵۰،نظريه‌اىعرضهشدبهنامنظريهٔنوينمديريتمجموعهاوراقبهاءدار يانظريهٔنوينمديريتپرتقوىـ the modern theory of portfoli management اساسومبناىايننظريه،ميزانريسکوبازدهىاستکهدارندهٔمجموعهاوراقبهاءدارازآنبهره‌مندمى‌شود. مسئله‌اىکهايننظريهباآنروبه‌رواست،درجهٔريسکىاستکهسرمايه‌گذارباتوجهبهمجموعهاوراقبهاءدارخودمحاسبهمى‌کندونهفقطريسکمتعلقبهاقلامخاصىازآنپرتقوي).

باتوجهبهآنچهتاکنونگفتيم،سيرتکاملىمديريتمالىداراىسهويژگىمهمبه‌شرحزيراست:

مديريتمالىرشته‌اىنسبتاًجديدوازشاخه‌هاىعلممديريتاست

۲. مديريتمالىآنگونهکهدرحالحاضربه‌کارمى‌رودبرتصميم‌گيرىاستواراستوازابزارهاباروش‌هاىتجزيهوتحليلداده‌ها،کامپيوتر،اقتصادوحسابدارىمالىاستفادهمى‌کند

حرکتمستمروسرعتفزايندهٔپيشرفت‌هاىاقتصادي،نويدبخشايناستکهمديريتمالىنهتنهانقشىمهم‌تربرعهدهمى‌گيرد،بلکهبرسرعتپيشرفتاينرشتهعلمىبازهمافزودهخواهدشدتابتواندراهگشاىمديرانشرکت‌هائىباشدکههموارهبامسائلومشکلاتتازهروبه‌روهستند.

سياستسرمايهدرگردش

ماهيتسرمايهدرگردش

سرمايهدرگردشيکشرکتمجموعهمبالغىاستکهدردارائى‌هاىجارىسرمايه‌گذارىمى‌شود. اگربدهى‌هاىجارىازدارائى‌هاىجارىيکشرکتکسرگرددسرمايهدرگردشخالصبه‌دستمى‌آيد. مديريتسرمايهدرگردشعبارتاستازتعيينحجموترکيبمنابعومصارفسرمايهدرگردشبه‌نحوىکهثروتسهامدارانافزايشيابد

منابعومصارفسرمايهدرگردش

دارائى‌هاىجارىيکشرکتازاقلامزيرتشکيلمى‌گردد: صندوقوبانک،اوراقبهاءدارقابل‌فروش،حساب‌هاىدريافتني،موجودىکالاوسايردارائى‌هاىجاري. بسيارىازدارائى‌هاىجارىازمحلبدهى‌هاىجارىمثلحساب‌هاىپرداختني،اسنادپرداختنىووام‌هاىکوتاه‌مدتتأمينمالىمى‌شوند. درعينحال،برخىازشرکت‌هابخشىازدارائى‌هاىجارىخودراازمحلوام‌هاىبلندمدتياازمحلحقوقصاحبانسهامتأمينمى‌کنند

استراتژى‌ بدهى‌هاىجارى

اگراستراتژىمديريتدارائى‌هاىجارىمشخصباشد،مديريتبدهى‌هاىجارىشرکتمى‌کوشدتاترکيبمطلوبىازمنابعمالىتعيينکند. دراجراءچنينسياستي،فرضبراينگذاشتهمى‌شودکهنرخبهرهوام‌هاىکوتاه‌مدتازنرخبهرهوام‌هاىبلندمدتکمتراست،ولىمديرانمالىباتجربهمتوجهاينواقعيتهستندکهدرمواردىهمممکناستنرخبهرهوام‌هاىکوتاه‌مدتازنرخبهرهوام‌هاىبلندمدتبيشترشود. درآمريکا،درسال‌هاى۶۹ - ۷۰،۷۳ - ۷۴و۷۹ - ۸۱،نرخبهرهوام‌هاىکوتاه‌مدتازنرخبهرهوام‌هاىبلندمدتبيشتربود. فراتراينکهبسيارىازشرکت‌هامتوجهمى‌شوندکهبههيچ‌وجهگرفتنوام‌هاىکوتاه‌مدتبراىآنهاميسرنيستوبههيچقيمتىنمى‌توانندازچنينمنابعىتأمينمالىکنند. حتىاگربازارباکمبودپولواعتبارمواجهنباشد،بازهمشيوه‌اىکهبانک‌هاىتجارىبراىپرداختوام‌هاىکوتاه‌مدتدرپيشمى‌گيرندبه‌گونه‌اىاستکههزينهمؤثراينوام‌هاچندينبرابرنرخبهرهاسمىآنهامى‌شود

دراجراءسياستمديريتسرمايهدرگردش،درموردبدهى‌هاىجارىکههم‌اکنونموردبحثاست،فرضبراينگذاشتهمى‌شودکهنرخبهرهوام‌هاىکوتاه‌مدتازنرخبهرهوام‌هاىبلندمدتکمتراست

استراتژىمحافظه‌کارانه

مديرمحافظه‌کارمى‌کوشدتادرساختارسرمايهشرکتميزانوام‌هاىکوتاه‌مدترابهحداقلممکنبرساند. اوبراىتهيهدارائى‌هاىجارىمى‌کوشدتاازوام‌هاىبلندمدتکهبهرهشناوردارنداستفادهکند. امامديرىکهبيشازحدمحافظه‌کاراست. مى‌کوشدبه‌جاىگرفتناين‌گونهوام‌هاازمنبعمالىديگرىسرمايهصاحبانسهاماستفادهکند. ساختارسرمايهشرکتىکهمديرآنچنينسياستىرادرپيشمى‌گيردتقريباًازدوقلمتشکيلمى‌گردد: حساب‌هاىپرداختنىوحقوقصاحبانسهامشرکتىکهوام‌هاىکوتاه‌مدترابهحداقلممکنمى‌رسانداحتمالريسکورشکستگىناتوانىدربازپرداختبهموقعوام‌هاياتمديدآنهارابهشدتکاهشخواهدداد

اگرشرکتىبه‌جاىوام‌هاىکوتاه‌مدتازوام‌هاىبلندمدتوحقوقصاحبانسهاماستفادهکندباعثمى‌شودکههزينهسرمايهآنبيشترشودونرخبازدهسهامدارانشرکتکاهشيابد

استراتژىجسورانه

اگرمديرىسياستجسورانهاتخاذکند،مى‌کوشدتاسطحوام‌هاىکوتاه‌مدترابهحداکثربرساندودارائى‌هاىجارىخودراازمحلاين‌ وام‌هاتأمينکند. اجراءاينسياستمستلزمايننيستکهشرکتاصلاًازوامبلندمدتاستفادهنکند؛زيرادارائى‌هاىثابتشرکترامى‌تواندازمحلوام‌هاىبلندمدتتأمينمالىکند. اگروام‌هاىکوتاه‌مدتيکشرکتبهحداکثرممکنبرسند،خطرواحتمالاينکهشرکتنتواندبهموقعآنهارابازپرداختکندافزايشخواهديافت. وقتىبازارباکمبودپولواعتبارمواجهاست،گرفتنوام‌هاىکوتاه‌مدتبهآسانىميسرنمى‌شودوهزينهآنهابالاخواهدرفت. سازمان‌هاوکسانى‌کهواممى‌دهندشرکتمتقاضىوامرامخاطره‌آميزمى‌پندارندوتقاضاىآنرانمى‌پذيرنديااينکهدرخواستبهره‌هاىنسبتاًبيشترىمى‌کنند