سيستم سوخت رساني براي خودرو به مانند دستگاه گوارش ودستگاه تنفسي براي بدن انسان ضروري و بسيار حساس است که بايستي انرژي لازم براياستفاده و کار خودرو را فراهم سازد . اما اين سيستم هاي سوخت رساني چگونه چنين کاريرا انجام ميدهند ؟ بر چند نوع هستند ؟ مزايا و معايب اين نوع سيستم ها چيست ؟ چهنوع سيستمي براي خودرو اقتصادي تر و مناسب تر است ؟ و . . . ده ها سئوال ديگر کهممکن است براي همه ي کساني که به نوعي با خودرو سر و کار دارند پيش آيد . از سال 1383 ساخت خودرو هاي سواري کاربراتوري تقريبا به حالت تعليق در آمده است و شرکت هاتنها مجازند از سيستم هاي انژکتوري براي محصولات خود استفاده کنند . حال آنکهتعدادي از رانندگان قديمي خودرو همچنان بر استفاده از خودروهاي کاربراتوري اصرار ميورزند . اصلا کاربراتور و انژکتور چه تفاوتي با هم دارند ؟ چه کاري انجام مي دهند ؟و کداميک بر ديگري ارجحيت دارد ؟ و . . . سئوالات مشابه ديگر . در اين نوشتار سعيداريم به صورت اختصار با هر دو نوع سيستم سوخت رساني آشنا شويم و در نهايت با مزاياو معايب هر دو آشنايي پيدا کرده تا بتوانيم به درستي در خصوص استفاده از اين سيستمها در خودرو تصميم گيري نماييم .کاربراتور چيست ؟
کاربراتور مهمترين قطعه درسيستم هاي سوخت رساني کاربراتوري است . وظيفه ي اصلي کاربراتور تهيه مخلوط مناسبياز هوا و سوخت براي شرايط مختلف کار موتور مي باشد . يک کاربراتور بايستي خواستههاي زير را برآورده سازد :
1 . تهيه مخلوط صحيح هوا و سوخت براي شرايط مختلف کارموتور در زماني بسيارکوتاه

2 . مصرف کم سوخت در وضعيت کار عادي موتور

3 . امکان تامين حداکثر قدرت در حالت بار کامل

4 . روشن شدن موتور در هر درجه حرارتو کارکرد منظم آن در حالت دور آرام
5 . پايداري تنظيم هاي انجام يافته بر رويکاربراتور براي يک مدت طولاني و امکان تنظيم ها با توجه به شرايط کاري موتور

6 . سادگي ، قابليت اطمينان و دوام

7 . سهولت تعمير و نگهداريکاربراتور چگونه کارمي کند ؟

عامل اصلي کار کاربراتور ايجاد مکش ( خلاء ) در روي مجراي خروج سوخت(ژيگلور ) مي باشد .اين کار توسط قسمتي از بدنه کاربراتور به نام ونتوري يا گلوگاهانجام مي گيرد . ونتوري در حقيقت مقطع کاهش بدنه کاربراتور مي باشد . با باز شدنصفحه گاز هوا توسط سيلندر موتور مکيده شده و به داخل کاربراتور جريان مي يابد . درهنگام عبور از ونتوري به علت کاهش مقطع عبور ، سرعت هوا افزايش يافته و فشار محفظهونتوري کاهش مي يابد و مکشي ايجاد مي نمايد که به مراتب از ساير مقاطع کاربراتوربيشتر است . بنابراين چنانچه مجراي سوخت به اين قيمت متصل شود ، سوخت مکيده شده وپس از مخلوط شدن با هوا به داخل سيلندر وارد مي شود .

انواع کاربراتور : کاربراتور ها از نظر جريان هوا به سه دسته تقسيم مي شوند :
1 . کاربراتور باجريان هوا از بالا به پايين : در اين کاربراتور نيروي جاذبه به جريان مخلوط سوخت وهوا به داخل موتور کمک مي کند و در نتيجه تغذيه موتور بهتر انجام ميشود . علاوه برآن دسترسي به کاربراتور از نظر فضاي تعميراتي نيز بهتر مي باشد . به همين دليل ايننوع کاربراتور برروي اکثر خودروها به کار مي رود که مي توانند شامل کاربراتورهاي يکمرحله اي يا دو مرحله اي باشند . کاربراتور خودروهاي نيسان ، پرايد ، پژو از ايننوع مي باشند

.
2 . کاربراتور با جريان هوا از پايين به بالا : اين نوعکاربراتور بيشتر در گذشته به کار گرفته مي شده است و علت آن جلوگيري از ورود سوختبه صورت مايع به موتور بود . در حال حاضر با توجه به اينکه اين کاربراتور از نظرفضاي تعميراتي از قابليت دسترسي خوبي برخوردار نيست و علاوه برآن روشن شدن موتور درهواي سرد نيز به خوبي انجام نمي شود ، کاربردي ندارد . کاربراتور خودروهاي قديميدهه ي 60 19 معمولا از اين نوع مي باشد

3 . کاربراتور با جريان هواي افقي : مزيت اصلي اين نوع کاربراتور ارتفاع کمي است که درزير درپوش موتوراشغال مي کند . اين نوع کاربراتور مي تواند داراي ونتوري ثابت يا متغير باشد . کاربراتور خودروپيکان از نوع کاربراتور با جريان هواي افقي و با ونتوري متغير مي باشد

کاربراتورها عموما از قسمت هاي زير تشکيل شده اند :

محفظه ي گاز – محفظه يساسات – بدنه – محفظه راه انداز – پمپ شتابدهنده که ونتوري در کاربراتورهاي يکمرحله اي يا ونتوري ها در انواع دو مرحله اي در بدنه اصلي جاي مي گيرند . صفحه گازدر محفظه ي گاز و صفحه ي ساسات در محفظه ي ساسات قرار دارند . محفظه ي راه انداز وپمپ شتابدهنده نيز در کاربراتورهاي پيشرفته براي جبران بعضي کاستي هاي کاربراتورهاي اوليه طراحي و استفاده مي شوند .
تا دهه 1960 کاربراتور در بسياري از سيستمهاي سوخت رساني استاندارد مورد استفاده قرار مي گرفت . در دهه 1970 در طي تحقيقات ونوآوري هايي سيستم EFI که در آن سوخت توسط انژکتورها با کنترل الکترونيکي بهمجراي مکش تزريق مي گرديد به جاي کاربراتور در نظر گرفته شد .

بايد بدانيم کهوجود چه معايبي از سيستم هاي کاربراتوري موجب شده تا با کنار گذاشتن آن سيستمانژکتوري را جايگزين آن نماييم . دو جزء اساسي سيستم هاي کاربراتوري کاربراتور ودلکو مي باشند .

کاربراتور ها دو وظيفه اصلي به عهده دارند :

1 . مخلوط کردنسوخت و هوا به نسبت ترکيبي مشخص که در هر کاربراتور به عنوان يک پارامتر اساسيتعيين مي شود .

2 . توزيع سوخت پودر شده به ميزان برابر بين سيلندرها .

دلکونيز دو وظيفه اصلي به عهده دارد :

1 . توليد برق مبتني بر مکانيزم کارکرد پلاتينو فيوز ( خازن ‌) دلکو .

2 . توزيع برق در روي سر شمع ها در زمان لازم .

معايب عمده و ذاتي کاربراتور

با دقت در انجام کار کاربراتور مي توان ديدعلي رغم تمام محاسني که کاربراتور براي خودرو دارد چند عيب ذاتي بزرگ دارد که چشمپوشي از آنها امکان پذير نيست از جمله

1 . عدم تناسب ميزان مخلوط شدن هوا وسوخت : اين ميزان ثابت نبوده و به دليل چگالي نامتناسب اين دو ماده که يکي گازي وديگري مايع است تنها در يک زاويه خاص از دريچه کاربراتور اين نسبت رعايت شده و دربقيه موارد اين تناسب به هم مي خورد

. 2کاربراتور شديدا وابسته به شرايط محيطاست : وابستگي شديد کاربراتور به شرايط محيط به خصوص دما و فشار باعث مي شود که بهجرات بتوان گفت هيچ خودرو کاربراتوري در حالت تنظيم کامل کار نمي کند .زماني که يکخودرو کاربراتوري را تنظيم مي کنيد نا خودآگاه اين تنظيم را بگونه اي انجام خواهيدداد که فقط و فقط خودرو در همان ساعت و همان مکان تنظيم باشد و به محض تغيير محل ياتغيير ساعت ، خودرو از تنظيم خارج مي شود . احتمالا شما در هنگام رانندگي از شهريمانند تهران به شهري ديگر مانند رشت اين تغيير رفتار محسوس کاربراتور و بد روشن شدنو تنظيم نبودن خودرو را يا به طور کلي بد روشن شدن خودروهاي کاربراتوري در هنگامزمستان و يا صبح زود تجربه کرده ايد