اگر چه در بعضي از کاربردهاي خاص براي جوشکاري خود کار استفاده ميشود ، اما در حال حاضر بخش عمده عمليات جوشکاري لوله با استفاده از يکي از فرايند هاي جوشکاري دستي انجام ميشود .

لوله هايي که در کاربرد هاي صنعتي در وضعيتهاي افقي نصب ميشوند معمولاً در وضعيت عمودي ، بالا تر از وضعيت ساعت 6 به طرف ساعت 12 جو شکاري ميشوند .

لبه لو له ها معمولاً با زا ويه پخ 60 تا 70 درجه ودرز اتصال تا 3 ميلي متر آماده ميکنند تا نفوذ جوش تضمين شود . روش مورد استفاده براي جوشکاري لوله در وضعيت عمودي بالا رو همان است که در مورد جوشکاري عمودي ورق ديديم و در آن يک سوراخ کليد در ريشه جوش حفظ ميشود . در

کاربرد هايي که به خط جوش بسيار دقيق مرغوب نياز است ميتوان پاس ريشه را با فرايند تيک (آرگون) جوش داد و براي پاسهاي بعدي از فرايند جوشکاري قوس دستي استفاده کرد.

روش ديگري که غالباً براي جوشکاري خط لوله هاي سراسري به کار مي رود روش جوشکاري سرازير است . در هنگام کار با فرايند جوشکاري قوس دستي براي جوشکاري سرازير بايد از الکترود روپوش سلولزي يا سلولزي با پودر آهن استفاده کرد و وجوشکاري را در وضعيت پايين رو از وضعيت ساعت 2 به طرف وضعيت ساعت 6 و در چند پاس انجام داد .

براي جوشکاري سرازير از فرايند ميگ (co2) نيز ميتوان استفاده کرد . از اين فرايند در يک روش تلفيقي نيز استفاده ميشود . در اين روش پاس ريشه را عمودي به طرف پايين و پاس هاي بعدي و پاس آخر را عمودي از پايين به بالا جوش ميدهند .

در جوشکاري سرازير نيازي نيست که پهناي پاس ريشه به همان اندازه اي باشد که در جوشکاري عمودي بالا رو هست . معمولاً پيشاني پخ و درز اتصال معادل 5/1 ميليمتر کافي است .

پاس ريشه وقتي در وضعيت عمودي يا سرازير جوش داده شود ، بدون چپ و راست بردن الکترود انجام ميشود . اما براي يکنواخت شدن نفوذ بايد سوراخ کليدي کوچکي را در لبه جلوي خط جوش حفظ کرد . سپس پاسهاي بعدي و آخر را در وضعيت عمودي سر بالا جوش مي دهند .

در هنگام جوشکاري پاس ريشه در وضعيت عمودي سر بالا که در فرايند هاي جوشکاري قوسي دستي ، تيک و اکسي استيلن متداولتر است . سوراخ کليدي را بايد حفظ کرد تا نفوذ لازم حاصل شود . براي کسب مهارت در اين کار بايد خيلي تمرين کرد .

بايد توجه داشت وقتي به خط جوشها يي با کيفت بسيار بالا نياز باشد ميتوان تلفيقي از فرايند هاي مختلف را بکار گرفت . مثلاً پاس ريشه را مي توان با استفاده از فرايند تيک جوش داد و براي پاسهاي بعدي از فرايند جوشکاري قوس دستي استفاده کرد . همچنين براي انتقال صفحه به لوله نيز ميتوان از روش فوق استفاده کرد .

تذکر : استفاده از فرايند اکسي استيلن براي جوشکاري لوله هنوز بسيار متداول است در حاليکه دسترسي به برق وجود نداشته باشد ميتوان از آن استفاده کرد .

انتخاب روشی مناسب برای اتصال لوله ها

پیشینه سامانه لوله کشی و اتصالات لوله بهپیدایش تمدن برمی گردد.اولین سامانه لوله کشی شاید در نتیجه تلاش انسانهای نخستینبرای تغییر مسیر نهر به منظور رساندن آب به اردوگاه خود ، یا هدایت آن از اردوگاهبه بیرون به وجود آمده باشد.مصالحی که برای این کار مصرف می شد شامل صخره ها ، خاکرس و خود بستر رود بود.روشهای اتصال نیز شامل حفر گودالها و ایجاد سدها وخاکریزهایی بود که اتصال داخلی بین نهرها را ایجاد می نمودند.رومیهای باستان برایهدایت جریان آب به شهرهای خود به یک سامانه گسترده لوله کشی تکیه داشتند.در حقیقتبرخی از مورخان استفاده از لوله های سربی را نقل کرده اند و یکی از عوامل سقوطامپراتوری روم را عقب ماندگی هوشی در اثر مسمومیت ناشی از سرب می دانند.اگرچه راهیبرای اثباط قطعی این نظریه وجود ندارد،ولی به ما هشدار می دهد که انتخاب نادرستمصالح می تواند پیامدهای ژرف و پیش بینی نشده ای داشته باشد.این مقاله در موردروشهای اتصال امروزی برای انواع مختلف سامانه های لوله کشی بحث خواهد کرد.در اینبحث به روشهای اتصال خاص مانند روشهایی که در فرایندها و صنایع نفت استفاده می شود، کاربردهای خاص و تبدیل بین سامانه های مختلف پرداخته نشده است.

روشهای اتصال لوله
اتصالات رزوه ای
اتصالاترزوه ای برای لوله های کوچک (قطر بین یک هشتم تا 2 اینچ)استفاده می شود.رزوه لوله واتصالات طبق استانداردASMEB1.20.1-1983 با عنوان "رزوه لوله ، کاربرد عام،اینچ"ساخته می شود.ماشینهای رزوه تراشی برای ایجاد رزوه روی لوله تا قطر اسمی 2اینچ موجود است.ابزار رزوه تراشی بزرگتر نیز وجود دارد،ولی با استفاده از تبدیلدنده Gear reducer کار می کند و به نیروی انسانی زیادی نیاز دارد.از آنجایی کهاتصالات رزوه ای با ماشین یا با دست ایجاد می شوند ، باید توصیه های تولید کننده بادقت دنبال شود.شکل رزوه های لوله باید به گونه ای باشد که با شکل اتصالات تطبیقداشته باشد.
اگر رزوه لوله بیش از اندازه بلند باشد،قبل از اینکه شیب رزوه هااتصال را آب بندی کند ، از پیش روی درون اتصال باز می ماند.اگر رزوه ها بیش ازاندازه کوتاه باشند ، به طور کامل اتصال را جفت نکرده و موجب نشت اتصال میشوند.لوله ای که به درستی متصل شده باشد،محکم بوده و یک رزوه بالای اتصال دیدهخواهد شد .هر چیزی بیشتر یا کمتر ، نشان دهنده این است که رزوه ها به طور مناسبیتراشیده نشده اند.
یکی دیگر از اجزای مهم اتصال رزوه ای ، خمیر لوله کشی Pipedope است که رزوه ها را قبل از اتصال با آن می پوشانند.خمیر لوله کشی دو وظیفهرا انجام می دهد.نخست آنکه در زمان پیوند خوردن اتصال ،سطوح جفت شونده را روانکاویمی کند.دوم اینکه موجب آب بندی اتصال می شود. خمیر لوله کشی باید با ویژگیهایکاربرد سازگاری داشته باشد.ابزارهایی که به سامانه های لوله کشی رزوه ای متصل میشوند،باید برای تعمیر و سرویس در دسترس قرار داشته باشند .
برای دسترسی بهاتصالات رزوه ای که در نقاط میانی سامانه لوله کشی نصب می شوند و امکان باز کردنآنها جهت تعویض یا تعمیر، باید به صورت راهبردی از مهره ماسوره ها و یا فلنج هااستفاده نمود.مهندس،محل قرار گرفتن ابزار (به طور معمول یک کنترل کننده یا شیر قطعیا یک صافی)را انتخاب کرده و برای صهولت باز کردن یا تعمیر این ابزار یک مهرهماسوره یا فلنج به آن اضافه می کند.اتصالات رزوه ای اغلب در سامانه های لوله کشیآهنی یا فولادی به کار می روند.ولی لوله های برنجی،برنزی،ABS،CPVC و PVC نیز بااتصالات رزوه ای عرضه می شوند.جنس بر اساس استحکام اتصال نهایی،سیال درون لوله وملاحظات نگهداری انتخاب می شود.